Cách mồi bơm ly tâm thực phẩm: Hướng dẫn chi tiết

Bơm ly tâm thực phẩm (bơm ly tâm vi sinh) là bơm không tự mồi: thân bơm và đường hút phải đầy chất lỏng thì cánh mới đẩy được sản phẩm đi. Khi trong thân bơm còn khí, bơm vẫn quay nhưng không lên áp, và phớt cơ khí có thể hỏng nhanh vì mất chất lỏng bôi trơn. Cách xử lý đúng không nằm ở việc tìm cách mồi cho bơm hút từ thấp lên, mà ở việc thiết kế hệ thống để bơm luôn đầy chất lỏng, lắp đường hút kín khí và khởi động đúng quy trình. Với những hệ thống buộc phải hút từ nguồn thấp hơn bơm hoặc chất lỏng lẫn khí, nên chọn bơm tự mồi chuyên dụng.

Vì sao bơm ly tâm thực phẩm không tự mồi?

  • Cánh bơm chỉ đẩy chất lỏng, không hút khí: khi trong thân bơm còn không khí, cánh không tạo đủ chênh áp để kéo chất lỏng lên. Bơm quay nhưng không có sản phẩm ra.
  • Lọt khí là mất mồi: nếu không khí lọt vào đường hút khi đang chạy, bơm mất mồi và ngừng bơm. Khi đó phải dừng bơm, đổ đầy chất lỏng rồi khởi động lại.
  • Sản phẩm bôi trơn phớt cơ khí: giữa hai mặt phớt có một màng chất lỏng làm nhiệm vụ bôi trơn và làm mát. Bơm chạy khi thân bơm không có chất lỏng thì màng này mất, hai mặt phớt cọ vào nhau, nóng lên và mòn rất nhanh.

Xem thêm: 

Cách xử lý: để bơm luôn đầy chất lỏng

Cấp liệu ngập

  • Đặt bơm thấp hơn mặt chất lỏng của bồn để sản phẩm tự chảy vào thân bơm.
  • Đây là cách xử lý chính, ổn định và không phụ thuộc vào thao tác của người vận hành.
  • Bồn cạn thì bơm vẫn mất mồi, nên cần cảm biến mức hoặc quy trình dừng bơm trước khi bồn cạn.

Đổ đầy thân bơm và đường hút trước khi chạy

  • Mỗi lần khởi động, thân bơm và đường hút phải có sẵn chất lỏng.
  • Mở van hút để sản phẩm chảy vào bơm, cho khí thoát ra trước khi bật bơm.
  • Sau khi bảo trì, thay phớt hoặc tháo đường hút, phải đổ đầy lại.
Cách tự mồi bơm ly tâm thực phẩm

Không tiết lưu phía hút

  • Van hút phải mở hoàn toàn khi bơm chạy. Hãng bơm vệ sinh Alfa Laval cảnh báo không bao giờ tiết lưu phía hút.
  • Điều chỉnh lưu lượng bằng van ở đường đẩy (kèm van một chiều nếu cần chống chảy ngược khi dừng bơm).

Lắp đường hút đúng cho bơm ly tâm thực phẩm

Đường hút ngắn, thẳng, ít cút và van

  • Đặt bơm gần bồn nhất có thể.
  • Dùng ít cút và ít van trên đường hút, đường kính ống lớn để giảm tổn thất áp và nguy cơ xâm thực.
  • Đoạn ống thẳng trước cổng hút bơm khoảng 5 đến 10 lần đường kính cổng hút.

Kín khí tuyệt đối

  • Đường hút làm việc dưới áp suất thấp, nên chỗ nào hở cũng hút khí vào.
  • Kiểm tra gioăng, kẹp clamp và mọi mối nối trước khi chạy. Gioăng hỏng, lệch hoặc kẹp lỏng là nguyên nhân phổ biến làm bơm mất mồi.

Tránh túi khí

  • Không để điểm cao trên đường hút, vì khí tụ lại ở đó và chặn đường hút.
  • Khi đổi cỡ ống ở đường hút, dùng côn lệch tâm đặt mặt phẳng ở trên.

Thiết kế vệ sinh

  • Đường hút tự thoát hết, không có chỗ sản phẩm đọng và không có khe chết.
  • Kết nối clamp giúp mối nối kín, không có khe hở để sản phẩm bám.

Kiểm tra NPSH

  • NPSH có sẵn của hệ thống phải bằng hoặc lớn hơn NPSH yêu cầu của bơm. Thiếu NPSH sẽ gây xâm thực, kèm tiếng lạo xạo, giảm cột áp và lưu lượng.
  • Bồn đặt cao hơn bơm, đường hút ngắn và nhiệt độ sản phẩm thấp đều giúp NPSH có sẵn lớn hơn.

Xem thêm: Hiện tượng xâm thực (cavitation) trong bơm thực phẩm: nguyên nhân, hậu quả và giải pháp

Khởi động đúng và dấu hiệu bơm mất mồi

Trình tự khởi động

  • Kiểm tra chiều quay của motor trước khi cho bơm chạy có sản phẩm. Với bơm ly tâm Carten, bơm chỉ chạy đúng khi quay thuận chiều kim đồng hồ nhìn từ phía sau động cơ.
  • Mở hoàn toàn van hút, đổ đầy thân bơm và đường hút, cho khí thoát ra.
  • Khởi động bơm, điều chỉnh lưu lượng bằng van ở đường đẩy.

Dấu hiệu bơm mất mồi

  • Bơm quay nhưng không lên áp, không có sản phẩm ra.
  • Lưu lượng giảm hoặc không ổn định, có tiếng ồn bất thường.
  • Phớt cơ khí nóng, rò rỉ ở khu vực trục.

Khi bơm mất mồi

  • Dừng bơm ngay, không để chạy tiếp.
  • Tìm chỗ lọt khí (gioăng, clamp, mối nối), kiểm tra mức bồn.
  • Đổ đầy lại thân bơm và đường hút rồi mới khởi động lại.

Chạy khô hỏng phớt cơ khí

  • Hãng Alfa Laval ghi rõ phớt trục không được chạy khô. Chạy khô dù trong thời gian ngắn cũng làm mặt phớt nóng rất nhanh.
  • Với sản phẩm dễ đóng cặn hoặc kết tinh, như dung dịch đường, có thể dùng phớt xả rửa hoặc phớt đôi để giảm bám cặn ở mặt phớt.

5. Khi nào cần bơm tự mồi?

Nếu hệ thống có một trong các điều kiện sau, bơm ly tâm thực phẩm thường không đáp ứng được và nên dùng bơm tự mồi:

  • Nguồn chất lỏng thấp hơn cổng hút của bơm.
  • Mức chất lỏng không ổn định, bồn có lúc cạn.
  • Chất lỏng lẫn khí, ví dụ dung dịch hồi về trong hệ thống CIP.

Trong ngành thực phẩm, bơm tự mồi thường được dùng làm bơm hồi CIP, đưa dung dịch từ hệ thống về lại bồn CIP.

Vì sao vị trí hồi CIP cần bơm tự mồi?

  • Dung dịch hồi mang theo khí: sau khi rửa đường ống và thiết bị, dung dịch chảy về lẫn không khí và bọt.
  • Mức chất lỏng ở đầu hút thay đổi liên tục: có lúc đầy, có lúc cạn, nhất là khi đường ống bắt đầu xả hết.
  • Bơm không tự mồi dễ mất mồi ở vị trí này: bơm có thể mất mồi giữa chu trình rửa, phớt cơ khí có nguy cơ chạy khô.
  • Bơm tự mồi xử lý được các điều kiện trên: hút được khi đầu hút không đầy, xử lý được dung dịch chứa khí và khởi động lại không cần mồi thủ công.

Bơm ly tâm CIP Carten HSC

Carten Pump hiện đang phân phối dòng bơm HSC. Đây là dòng bơm ly tâm tự mồi CIP đang được sử dụng nhiều tại các nhà máy ở Việt Nam:

  • Tự mồi và hút âm: bơm hút được dung dịch chứa khí, hút khi mức chất lỏng không ổn định hoặc thấp hơn cổng hút, và không cần mồi thủ công trước mỗi lần khởi động.
  • Cánh louvered: dạng cánh dành riêng cho dòng bơm CIP HSC.
  • Vật liệu: thân bơm, nắp bơm, cánh và các bộ phận tiếp xúc sản phẩm bằng inox SUS316L; gioăng EPDM, nhiệt độ làm việc từ −10 đến 120 °C.
  • Dải model: 7 model từ HSC-22 đến HSC-150, lưu lượng 5 đến 42 m³/h, cột áp 21 đến 35 m, motor 2,2 đến 15 kW, cổng hút 51 đến 89 mm. Mỗi model có phiên bản đầu đơn và đầu đôi.
  • Tùy chọn: phớt cơ khí SiC (SiC/graphite, SiC/SiC, carbide xi măng), gioăng FPM (Viton) hoặc PTFE, kết nối clamp, ren, mặt bích, DIN, SMS, 3A, RJT.
  • Áp suất đầu vào tối đa: 0,5 MPa.
  • Ứng dụng: hồi CIP và tuần hoàn dung dịch vệ sinh trong nhà máy thực phẩm, sữa, đồ uống, bia và dược phẩm; chuyển sản phẩm lỏng.

Lưu ý: Bơm CIP tự mồi vẫn cần giữ chất lỏng trong thân bơm, không để chạy khô kéo dài.

Bơm ly tâm Carten: model theo từng trường hợp

Carten Pump Vietnam phân phối hai dòng bơm ly tâm vệ sinh dùng trong nhà máy thực phẩm, đồ uống và dược phẩm:

  • Dòng HLS: bơm ly tâm thực phẩm, không tự mồi. Cánh hở không có góc chết vệ sinh, thân inox 304 hoặc 316L, kết nối DIN hoặc SMS, phớt cơ khí có thể xả rửa, áp suất đầu vào tối đa 0,5 MPa. Các model từ HLS-15 đến HLS-220 có lưu lượng 6 đến 80 m³/h, motor 1,5 đến 22 kW. Dùng để chuyển sản phẩm khi bơm được cấp liệu ngập hoặc đổ đầy trước khi chạy.
  • Dòng HSC: bơm ly tâm CIP, tự mồi. Cánh louvered, thân inox 316L, hút được khi đầu hút không đầy hoặc dung dịch lẫn khí. Là dòng bơm Carten dùng làm bơm hồi trong hệ CIP của nhà máy.

Chọn theo trường hợp:

  • Bồn đặt cao hơn bơm, chuyển sản phẩm: HLS.
  • Hồi CIP, hút từ bồn thấp hơn bơm hoặc dung dịch lẫn khí: HSC.
ModelTự mồiLưu lượngCột ápMotorCổng hút/xảỨng dụng
HLS-22Không11 m³/h24 m2,2 kW51 / 38 mmNước giải khát, nước sốt loãng, nước mắm, dược phẩm, mỹ phẩm
HLS-55Không32 m³/h24 m5,5 kW51 / 51 mmSữa, bia rượu, nước giải khát, dầu ăn, nước mắm, dung dịch gia vị
HSC-22Có5 m³/h21 m2,2 kW51 / 51 mmHồi CIP, tuần hoàn dung dịch vệ sinh trong thực phẩm, đồ uống, dược phẩm
HSC-55Có26 m³/h25 m5,5 kW76 / 63 mmHồi CIP, tuần hoàn dung dịch vệ sinh, chuyển sản phẩm lỏng trong thực phẩm, sữa, bia và dược phẩm
HSC-110Có36 m³/h35 m11 kW89 / 76 mmHồi CIP, tuần hoàn dung dịch vệ sinh trong thực phẩm, đồ uống, dược phẩm

Lưu lượng trong bảng là lưu lượng đo bằng nước, lưu lượng thực phụ thuộc đường ống và sản phẩm. Ống dài hoặc nhiều cút, van thì nên cộng thêm khoảng 15 đến 20% cột áp khi chọn bơm. Áp suất đầu vào tối đa của cả hai dòng là 0,5 MPa.

Xem thêm: 

Để chọn đúng bơm, doanh nghiệp gửi cho Carten Pump Vietnam vị trí bồn so với bơm (cao hơn hay thấp hơn), chiều cao hút, đường kính và chiều dài đường hút, tên sản phẩm và nhiệt độ, chất lỏng có lẫn khí hay không, và bơm dùng để chuyển sản phẩm hay hồi CIP. Kỹ sư đối chiếu với các model HLS và HSC để đề xuất bơm phù hợp. Bơm Carten được bảo hành 12 tháng, có đầy đủ CO/CQ và giao hàng toàn quốc. Liên hệ hotline 0908 095 139 hoặc gửi yêu cầu qua trang báo giá.

Carten Pump Viet Nam
Carten Pump Viet Nam Đã kiểm duyệt

Carten Pumps Viet Nam chuyên cung cấp các sản phẩm bơm công nghiệp bao gồm: bơm màng khí nén, bơm đồng hóa, bơm thực phẩm, bơm chiết rót, cánh khế,... Tất cả đều được Carten sản xuất và phân phối, đầy đủ giấy tờ CO/CQ, chất lượng đạt tiêu chuẩn toàn cầu

Bài viết đã được kiểm duyệt nội dung bởi Ban biên tập Carten Pumps.