Trung tâm Giải đáp FAQ

Bơm màng khí nén là loại máy bơm sử dụng khí nén làm nguồn năng lượng để vận hành, thông qua chuyển động qua lại của hai màng bơm nhằm tạo lực hút và lực đẩy để vận chuyển chất lỏng. Loại bơm này còn được gọi là Air Operated Double Diaphragm Pump (AODD) và được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.

Khác với các loại bơm sử dụng động cơ điện, bơm màng khí nén hoạt động nhờ áp lực khí nén được cấp từ máy nén khí. Nhờ đặc điểm này, thiết bị có thể vận hành an toàn trong các môi trường có nguy cơ cháy nổ cao hoặc nơi yêu cầu hạn chế sử dụng điện, chẳng hạn như nhà máy hóa chất, nhà máy sơn, ngành thực phẩm hoặc các hệ thống xử lý nước thải.

Cấu tạo cơ bản của bơm màng khí nén

Một bơm màng khí nén thông thường được cấu thành từ nhiều bộ phận khác nhau, trong đó các thành phần chính bao gồm:

Thân bơm:
Là bộ khung chính của thiết bị, có nhiệm vụ bảo vệ các bộ phận bên trong và chịu áp lực làm việc của hệ thống. Thân bơm thường được chế tạo từ các vật liệu như nhôm, inox hoặc nhựa kỹ thuật (PP, PVDF) để phù hợp với từng loại môi chất khác nhau.

Màng bơm (Diaphragm):
Đây là bộ phận quan trọng nhất của bơm màng khí nén. Màng bơm thường được làm từ cao su, Teflon (PTFE) hoặc các vật liệu đàn hồi đặc biệt, có khả năng chịu hóa chất và chịu mài mòn. Khi khí nén tác động, màng bơm sẽ dao động qua lại để tạo ra lực hút và đẩy chất lỏng.

Van bi hoặc van lá:
Các van này được lắp trong buồng bơm nhằm kiểm soát hướng dòng chảy của chất lỏng. Chúng giúp chất lỏng chỉ di chuyển theo một chiều từ đầu hút sang đầu xả trong quá trình vận hành.

Bộ chia khí (Air Valve):
Đây là bộ phận điều khiển luồng khí nén đi vào hai buồng bơm. Bộ chia khí giúp hai màng bơm hoạt động luân phiên, tạo nên chu trình bơm liên tục.

Cổng hút và cổng xả:
Là vị trí kết nối bơm với hệ thống đường ống. Cổng hút có nhiệm vụ đưa chất lỏng vào bơm, trong khi cổng xả giúp đẩy chất lỏng ra ngoài đến vị trí cần sử dụng.

Nhờ cấu tạo khá đơn giản nhưng linh hoạt, bơm màng khí nén có khả năng bơm được nhiều loại chất lỏng khác nhau như hóa chất, dung môi, sơn, bùn hoặc các dung dịch có độ nhớt cao.

Bơm màng khí nén hoạt động dựa trên áp lực khí nén từ máy nén khí để tạo ra chuyển động qua lại của hai màng bơm. Khi hai màng này dao động luân phiên, chúng sẽ tạo ra lực hút và lực đẩy giúp vận chuyển chất lỏng từ đầu hút đến đầu xả.

Để hiểu rõ khách hàng có thể xem video dưới đây:

Nguyên lý hoạt động của bơm màng khí nén

1. Khí nén được cấp vào buồng bơm

Khí nén từ máy nén khí được đưa vào bộ chia khí (air valve) của bơm. Bộ phận này có nhiệm vụ phân phối khí nén vào hai buồng bơm một cách luân phiên.

2. Màng bơm chuyển động qua lại

Khi khí nén được đưa vào một bên buồng bơm, màng bơm sẽ bị đẩy sang phía còn lại. Đồng thời màng bơm ở phía đối diện sẽ bị kéo ngược lại thông qua trục nối giữa hai màng.

Chuyển động qua lại này tạo ra sự thay đổi áp suất trong buồng bơm.

3. Quá trình hút chất lỏng

Khi màng bơm di chuyển ra xa khỏi buồng bơm, áp suất bên trong giảm xuống. Lúc này van bi đầu hút mở ra, cho phép chất lỏng từ đường ống đi vào buồng bơm.

4. Quá trình đẩy chất lỏng

Khi khí nén chuyển sang buồng bơm còn lại, màng bơm sẽ đẩy chất lỏng ra ngoài. Lúc này van hút đóng lại và van xả mở ra, giúp chất lỏng được đẩy ra khỏi bơm thông qua cổng xả.

5. Chu trình lặp lại liên tục

Hai màng bơm sẽ hoạt động luân phiên liên tục, tạo thành chu trình hút và đẩy không ngừng. Nhờ đó, chất lỏng được vận chuyển ổn định trong suốt quá trình vận hành.

Đặc điểm của cơ chế hoạt động bơm màng khí nén

• Có khả năng tự mồi mà không cần mồi bơm trước
• Có thể chạy khô mà không gây hỏng bơm
• Bơm được nhiều loại chất lỏng khác nhau như hóa chất, dung môi, bùn hoặc chất lỏng có độ nhớt cao
• An toàn khi sử dụng trong môi trường dễ cháy nổ do không dùng điện

Nhờ nguyên lý hoạt động đơn giản nhưng hiệu quả, bơm màng khí nén được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như hóa chất, sơn, thực phẩm, dược phẩm và xử lý nước thải.

Máy bơm màng khí nén được sử dụng để vận chuyển nhiều loại chất lỏng khác nhau trong công nghiệp nhờ khả năng hoạt động ổn định, an toàn và bơm được cả những chất có tính chất đặc biệt như hóa chất ăn mòn, chất lỏng có độ nhớt cao hoặc dung dịch chứa hạt rắn.

Vì bơm sử dụng khí nén làm nguồn năng lượng nên loại bơm này đặc biệt phù hợp với những môi trường yêu cầu độ an toàn cao hoặc nơi không thuận tiện sử dụng điện.

Xem video thực tế tại đây:

1. Bơm hóa chất công nghiệp

Bơm màng thường được dùng để bơm các loại hóa chất như axit, bazơ, dung môi hoặc chất tẩy rửa. Nhờ cấu tạo màng bơm và thân bơm bằng các vật liệu chịu hóa chất như PTFE, PVDF hoặc inox, thiết bị có thể hoạt động bền bỉ trong môi trường ăn mòn.

2. Bơm sơn, mực in và dung môi

Trong ngành sản xuất sơn và mực in, máy bơm màng được sử dụng để vận chuyển sơn, dung môi hoặc các dung dịch có độ nhớt cao. Thiết bị giúp đảm bảo dòng chảy ổn định và hạn chế hiện tượng rò rỉ.

3. Bơm bùn và nước thải

Bơm có khả năng bơm chất lỏng chứa hạt rắn hoặc bùn đặc, do đó được ứng dụng nhiều trong các hệ thống xử lý nước thải, bơm bùn công nghiệp hoặc bơm chất thải trong sản xuất.

4. Bơm nguyên liệu trong ngành thực phẩm

Trong ngành thực phẩm, bơm màng được dùng để bơm các loại chất lỏng như siro, nước sốt, mật ong hoặc dung dịch thực phẩm. Với vật liệu phù hợp như inox hoặc màng PTFE, thiết bị có thể đáp ứng yêu cầu vệ sinh và an toàn thực phẩm.

5. Bơm dung dịch trong ngành dược phẩm và mỹ phẩm

Nhờ khả năng vận hành ổn định và hạn chế nhiễm bẩn, máy bơm màng cũng được ứng dụng trong việc bơm dung dịch dược phẩm, mỹ phẩm hoặc các chất lỏng nhạy cảm.

6. Bơm keo và chất kết dính

Trong nhiều ngành sản xuất, bơm màng được dùng để bơm keo, nhựa lỏng hoặc các chất kết dính có độ nhớt cao. Nhờ lực hút và đẩy ổn định, thiết bị giúp quá trình vận chuyển nguyên liệu diễn ra liên tục và hạn chế tắc nghẽn.

7. Bơm dầu và chất bôi trơn

Bơm cũng được sử dụng để bơm dầu nhớt, dầu công nghiệp hoặc các chất bôi trơn trong hệ thống sản xuất. Loại bơm này có thể vận chuyển chất lỏng có độ nhớt cao mà vẫn đảm bảo hiệu suất ổn định.

8. Bơm dung dịch trong ngành khai khoáng

Trong lĩnh vực khai khoáng, bơm màng được dùng để bơm bùn khoáng, dung dịch tuyển khoáng hoặc chất lỏng chứa hạt rắn. Khả năng chịu mài mòn tốt giúp thiết bị hoạt động bền bỉ trong môi trường khắc nghiệt.

9. Bơm chất lỏng trong ngành in ấn

Trong ngành in, bơm màng khí nén được sử dụng để vận chuyển mực in, dung môi hoặc hóa chất xử lý bề mặt. Thiết bị giúp duy trì dòng chảy ổn định và đảm bảo quá trình sản xuất không bị gián đoạn.

Nói chung, máy bơm được nhiều loại chất lỏng khác nhau bao gồm hóa chất ăn mòn đến dung dịch có độ nhớt cao, chứa hạt rắn nên được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp như hóa chất, thực phẩm, sơn, xử lý nước thải, khai khoáng và dược phẩm.

Khi tìm hiểu chọn mua bơm, thì đã có rất nhiều khách hàng hỏi Carten Pumps Viet Nam là “Bơm màng khí nén có chạy kho được không?”. Nếu khách hàng đang quan tâm có thể xem câu trả lời đầy đủ dưới đây.

Câu trả lời là Có Bơm màng khí nén (Air Operated Double Diaphragm Pump – AODD) có thể chạy khô mà không bị hỏng. Đây là một trong những ưu điểm lớn của loại bơm này và hiện này dòng bơm này được sử dụng nhiều trong hầu hết các ngành công nghiệp.

Xem thêm về nguyên lý hoạt động của bơm màng khí nén:
 

Vì sao bơm màng khí nén chạy khô được?

• Không có phớt cơ khí như bơm ly tâm nên không bị cháy phớt khi không có chất lỏng.
• Màng bơm được truyền động bằng khí nén, không cần chất lỏng để làm mát.
• Khi hết chất lỏng, bơm chỉ dao động màng và hút không khí, không gây hư hại đáng kể.

Tuy nhiên vẫn có một số lưu ý

Dù chạy khô được, nhưng không nên để chạy khô quá lâu vì:

1. Màng bơm và bi van vẫn bị mài mòn theo thời gian.
2. Tiêu tốn khí nén nhưng không tạo lưu lượng.
3. Có thể gây rung và ồn khi không có chất lỏng.

Trong thực tế sử dụng

• Bơm màng thường được dùng trong các trường hợp:
  • Hút thùng phuy
  • Hết liệu đột ngột trong dây chuyền
  • Hệ thống không ổn định mức chất lỏng

→ Vì vậy khả năng chạy khô là một lý do khiến bơm màng khí nén rất phổ biến trong ngành hóa chất, sơn, thực phẩm, xử lý nước.

Kết luận

• Có thể chạy khô: Có
• Có hỏng ngay không: Không
• Có nên chạy khô lâu: Không nên

Nếu bạn muốn, tôi có thể phân tích thêm một câu rất hay gặp trong ngành bơm:

• Vì sao bơm màng khí nén tự mồi được rất tốt (có thể hút 5–7m) và không cần mồi nước như bơm ly tâm. Đây cũng là lý do nó hay dùng để bơm thùng phuy và hóa chất.