So sánh bơm trục vít với bơm bánh răng: Nên chọn bơm nào?
Bơm trục vít và bơm bánh răng đều bơm được siro, mật, dầu và các chất lỏng đặc. Nhưng chọn nhầm thì sản phẩm có hạt làm kẹt bơm, sản phẩm lẫn khí làm hụt lưu lượng, hoặc áp suất đường ống vượt khả năng của bơm. Mỗi loại bơm hợp với một nhóm sản phẩm và điều kiện vận hành riêng, và chọn đúng ngay từ đầu giúp nhà máy tránh dừng máy.
Nguyên lý làm việc
Bơm bánh răng có hai bánh răng ăn khớp, quay ngược chiều trong thân bơm. Sản phẩm nằm giữa răng và thân bơm, được đẩy từ cổng hút sang cổng xả.
Bơm trục vít đẩy sản phẩm theo các khoang kín dọc theo trục vít, từ cổng hút đến cổng xả. Bơm trục vít đơn có một rotor lệch tâm quay trong stator cố định. Bơm trục vít đôi có hai trục vít ăn khớp nhau, quay trong cùng một buồng.
Cả hai đều là bơm thể tích: mỗi vòng quay đẩy một lượng sản phẩm gần như cố định, nên lưu lượng phụ thuộc vào tốc độ quay, ít phụ thuộc vào áp suất đường ống.
Xem thêm:

Hạt rắn và sợi trong sản phẩm
Bơm bánh răng có khe hở rất nhỏ giữa bánh răng và thân bơm. Hạt rắn đi vào khe hở này sẽ làm kẹt, trầy xước bánh răng và làm bơm nhanh mòn. Hạt mài mòn như cát, bột kim loại gây hại tương tự. Vì vậy bơm bánh răng chỉ nên dùng cho chất lỏng sạch, đồng nhất.
Bơm trục vít có khoang bơm lớn hơn nên cho hạt và sợi đi qua cùng sản phẩm. Kích thước hạt tối đa phụ thuộc từng loại và từng model: bơm trục vít đôi vệ sinh thường dùng cho sản phẩm có miếng như sữa chua trái cây, kem có hạt.
Khí lẫn và khả năng tự mồi
Cả hai loại đều là bơm thể tích nên tự mồi được khi lắp đặt đúng, bơm cần có sản phẩm làm kín khe hở ngay lần chạy đầu.
Khác biệt nằm ở sản phẩm lẫn khí hoặc nhiều bọt. Bơm trục vít bơm tốt sản phẩm lẫn khí nên phù hợp khi hút từ bồn mức thấp, đường hút dài hoặc sản phẩm dễ tạo bọt. Bơm bánh răng chạy ổn định hơn khi chất lỏng đầy và không có khí lẫn.
Độ nhớt
Bơm bánh răng bơm từ chất lỏng loãng đến đặc, và hợp nhất với chất lỏng nhớt có khả năng bôi trơn như dầu. Hai đầu của dải độ nhớt đều có giới hạn:
- Quá loãng: sản phẩm rò rỉ ngược qua khe hở, lưu lượng hụt, hiệu suất giảm.
- Quá đặc: sản phẩm chảy vào bơm chậm, bơm phải chạy chậm hơn để hút đủ sản phẩm.
Bơm trục vít xử lý được dải độ nhớt rất rộng, có dòng từ chất lỏng loãng đến hàng trăm nghìn cP, và lưu lượng ít giảm khi sản phẩm đặc. Đây là lý do bơm trục vít được dùng cho siro đặc, kem, sốt, các sản phẩm đặc không chảy tự do.
Độ nhớt thay đổi theo nhiệt độ, nên khách hàng cần cung cấp độ nhớt ở nhiệt độ làm việc thực tế, không phải ở nhiệt độ phòng.
Xem thêm: Bơm trục vít bơm siro và dung dịch đặc: khi nào nên dùng, chọn thế nào
Áp suất và lưu lượng
Áp suất tối đa và dải lưu lượng khác nhau giữa từng dòng bơm, nên cần so sánh theo thông số của model cụ thể. Nhà máy cần tính áp suất xả thực tế, gồm chiều dài và đường kính ống, độ nhớt (sản phẩm càng đặc, tổn thất áp càng lớn), độ cao đẩy và thiết bị phía sau như bộ lọc, thiết bị gia nhiệt, máy chiết rót.
Cả hai loại đều là bơm thể tích nên áp suất tăng rất nhanh khi đường xả bị đóng hoặc tắc. Đường xả cần có van an toàn hoặc bảo vệ quá áp. Bơm không nên chạy vượt áp suất và tốc độ định mức.
Lưu lượng của bơm trục vít thay đổi theo tốc độ, nên chọn model có lưu lượng tối đa lớn hơn yêu cầu và dùng biến tần để điều chỉnh.

Dòng chảy và độ nguyên vẹn của sản phẩm
- Bơm trục vít đưa sản phẩm đi trong các khoang kín có thể tích không đổi. Dòng chảy liên tục, ít xung, không tạo xoáy và ít khuấy trộn. Sản phẩm có miếng, có hạt hoặc cần giữ cấu trúc nên chọn bơm trục vít.
- Bơm bánh răng cho lưu lượng khá đều, hợp với chất lỏng đồng nhất như dầu, mật, siro, sơn, mực in, keo, nơi sản phẩm không có cấu trúc cần bảo vệ.
Vệ sinh bơm và vật liệu bơm
- Ngành thực phẩm, đồ uống, dược phẩm cần bơm bằng inox, bề mặt đánh bóng, dễ tháo lắp và vệ sinh. Bơm trục vít vệ sinh được thiết kế theo hướng này, và bơm trục vít đôi có dòng chạy tốc độ cao khi CIP, nên một bơm đảm nhận cả sản xuất lẫn CIP.
- Bơm bánh răng có nhiều phiên bản: đầu bơm gang cho dầu nhớt, công nghiệp; đầu bơm inox cho mật, siro và sản phẩm thực phẩm. Phớt có thể là phớt cơ khí hoặc phớt chèn. Khi bơm sản phẩm thực phẩm hoặc cần CIP, khách hàng nên nêu rõ yêu cầu vệ sinh để chọn đúng vật liệu và cấu hình.
Bảo trì và chi phí
- Bơm bánh răng dễ bảo trì, chi tiết thay thế thường rẻ hơn. Khe hở giữa bánh răng và thân bơm ảnh hưởng đến lưu lượng và tuổi thọ, nên chạy quá áp hoặc quá tốc độ sẽ làm bơm nhanh mòn.
- Bơm trục vít thường thay cả bộ chi tiết khi mòn, nên chi phí bảo trì mỗi lần cao hơn. Đổi lại, bơm trục vít xử lý được nhiều loại sản phẩm hơn: sản phẩm có hạt, lẫn khí, rất đặc. Nhà máy cần cân nhắc giữa chi phí đầu tư, chi phí bảo trì và nhu cầu thực tế của sản phẩm.
Chọn bơm theo theo sản phẩm
- Dầu nhớt, dầu bôi trơn, chất lỏng đồng nhất không hạt: bơm bánh răng.
- Sơn, mực in, keo, nhựa: bơm bánh răng, sau khi kiểm tra độ nhớt, nhiệt độ và vật liệu.
- Mật ong, mật rỉ đường, siro đặc không hạt: bơm bánh răng hoặc bơm trục vít. Nếu cần CIP thường xuyên hoặc siro có tép, có hạt thì chọn bơm trục vít.
- Sản phẩm có miếng, có hạt (sữa chua trái cây, kem có hạt, siro có tép): bơm trục vít.
- Sản phẩm lẫn khí, nhiều bọt, hút từ bồn mức thấp: bơm trục vít.
- Đường ống dài, sản phẩm đặc, áp suất xả cao: bơm trục vít, model có áp suất phù hợp.
Lưu ý: Hai loại bơm này không phải lựa chọn duy nhất. Chất lỏng lẫn hạt mài mòn với lưu lượng nhỏ đến vừa hợp với bơm màng khí nén. Sản phẩm có miếng mềm cần giữ nguyên hợp với bơm cánh khế. Chất lỏng loãng, lưu lượng lớn hợp với bơm ly tâm.
Xem thêm:
- Bơm cánh khế và bơm trục vít: khác nhau thế nào
- Bơm màng khí nén và bơm bánh răng: khác nhau thế nào
- Bơm bánh răng bơm dầu nhớt: cách chọn đúng cho nhà máy

Bơm bánh răng và bơm trục vít thương hiệu Carten Pump
Carten Pump Vietnam phân phối bơm bánh răng HLG (ăn khớp ngoài, 7 bar) và bơm trục vít vệ sinh HSS (đơn, 7 bar), HTS (đôi, 20 bar). Bơm trục vít đôi HTS bơm được độ nhớt từ 1 đến 1.000.000 cP, hạt đường kính đến 40 mm, sản phẩm lẫn khí đến 60%, chạy hai chiều và chạy CIP tốc độ cao. Bơm bánh răng HLG có đầu bơm gang hoặc inox, phớt cơ khí hoặc phớt chèn.
Bơm bánh răng HLG
| Model | Lưu lượng | Áp suất | Đầu bơm và phớt | Ứng dụng | Báo giá |
| HLG25-SUS-MC | 60 L/phút (3,6 m³/h) | 7 bar | Inox, phớt cơ khí | Mật ong, siro đặc, chất lỏng nhớt lưu lượng nhỏ | Liên hệ |
| HLG60-SUS-MC | 450 L/phút (27 m³/h) | 7 bar | Inox, phớt cơ khí | Mật rỉ đường, siro đặc, lưu lượng vừa | Liên hệ |
| HLG60-FC-MC | 450 L/phút (27 m³/h) | 7 bar | Gang, phớt cơ khí | Dầu nhớt, chất lỏng nhớt công nghiệp, lưu lượng vừa | Liên hệ |
| HLG90-FC-MC | 980 L/phút (58,8 m³/h) | 7 bar | Gang, phớt cơ khí | Dầu nhớt, chuyển bồn lưu lượng lớn | Liên hệ |
Bơm trục vít HSS và HTS
| Model | Lưu lượng | Áp suất | Công suất | Ứng dụng | Báo giá |
| HSS-30 | đến 2,2 m³/h | 7 bar | 0,75 – 1,5 kW | Sản phẩm nhớt lẫn sợi, bọt khí, lưu lượng nhỏ | Liên hệ |
| HSS-90 | đến 12 m³/h | 7 bar | 4,0 – 7,5 kW | Sản phẩm nhớt lẫn hạt, sợi, lưu lượng vừa | Liên hệ |
| HTS-10 | đến 3,2 m³/h | 20 bar | 2,2 – 4,0 kW | Siro, sản phẩm đặc, dây chuyền nhỏ, kiêm CIP | Liên hệ |
| HTS-30 | đến 16 m³/h | 20 bar | 11 – 18,5 kW | Sản phẩm có miếng, có hạt đến 40 mm, lưu lượng vừa | Liên hệ |
| HTS-40 | đến 32 m³/h | 20 bar | 22 – 30 kW | Sản phẩm đặc, áp suất cao, lưu lượng lớn | Liên hệ |

Chưa chắc sản phẩm của nhà máy hợp bơm bánh răng hay bơm trục vít? Khách hàng gửi tên sản phẩm, độ nhớt ở nhiệt độ làm việc, kích thước hạt, lưu lượng và áp suất xả, kỹ sư Carten Pump Vietnam sẽ đề xuất loại bơm, model và báo giá. Giao hàng toàn quốc, kèm CO/CQ, bảo hành 12 tháng. Gọi 0908 095 139 hoặc gửi yêu cầu tại https://cartenpumps.vn/bao-gia.
Carten Pumps Viet Nam chuyên cung cấp các sản phẩm bơm công nghiệp bao gồm: bơm màng khí nén, bơm đồng hóa, bơm thực phẩm, bơm chiết rót, cánh khế,... Tất cả đều được Carten sản xuất và phân phối, đầy đủ giấy tờ CO/CQ, chất lượng đạt tiêu chuẩn toàn cầu